Artystyczne odlewy żeliwne w dawnej giserni

2007-03-15

Ponad pięćset dziewiętnastowiecznych artystycznych odlewów żeliwnych, pochodzących z Pruskich Królewskich Odlewni Żeliwnych w Gliwicach, Berlinie i Sayn, można oglądać w hali dawnej gliwickiej odlewni żeliwa, czyli giserni. Dziś mieści się tam Oddział Odlewnictwa Artystycznego Muzeum w Gliwicach.

"W XIX wieku wykonywano z żeliwa znacznie więcej przedmiotów niż może się to wydawać: od wielkich posągów, przez armaty, przedmioty codziennego użytku, po delikatną, ażurową biżuterię. To właśnie żeliwna biżuteria jest najciekawszą częścią ekspozycji" - powiedziała PAP kuratorka wystawy, Elżbieta Dębowska.

Jak podkreśliła, swego rodzaju fenomenem jest fakt, że tak mało szlachetny materiał jak żeliwo znalazł powszechne zastosowanie w produkcji wyrobów artystycznych. Jego zaletą -oprócz ceny - była też możliwość seryjnej produkcji. "W dodatku wyroby te pokryte są patyną - to powoduje, że ich ciemna powierzchnia ma jedwabisty wygląd" - zaznaczyła kuratorka.

Wystawa prezentuje historię trzech "siostrzanych" Królewskich Pruskich Odlewni Żeliwa, mieszczących się w pruskich miastach Gleiwitz (dzisiejsze Gliwice - PAP), Sayn i Berlinie. Oprócz odlewów militarnych i przedmiotów gospodarczych w tych tzw. giserniach produkowano również żeliwne odlewy artystyczne.

Wyroby z tego taniego materiału, projektowane często przez znanych artystów, z czasem stały się - jako nowoczesne - bardzo modne. Ich popularność przekroczyła granice Prus i można było je nabywać w firmowych sklepach znajdujących się w ówczesnych europejskich metropoliach. Były to m.in. oprawy luster, stojaki na zegarki i bibeloty, ekrany do świec.

Charakterystycznymi odlewami dawnej Pruskiej Królewskiej Odlewni Żeliwa w Gliwicach były rzeźby lwów. Od początku XIX wieku w gliwickiej giserni lwy odlewane były w żeliwie i w brązie - jako monumenty, mniejsze rzeźby, a nawet miniatury, które służyły jako przyciski do papieru. Teraz miniaturowe odlewy rzeźby "Lwa śpiącego" Theodora Kalide można kupić jako pamiątki z wystawy.

Ekspozycja - oprócz ponad pięciuset żeliwnych wyrobów -prezentuje też historię funkcjonowania Pruskich Królewskich Odlewni Żeliwa. Zakłady te często byłą inspiracją dla artystów. Zaprezentowane grafiki i rysunki przedstawiają widoki samych odlewni w różnych latach, ale też piękno ich wyrobów.

Pomysł na wystawę zrodził się w 2000 r., kiedy do Gliwic przyjechali przedstawiciele muzeów z Sayn i Berlina, szukając eksponatów na wystawę z okazji 200-lecia odlewni w Berlinie. Muzealnicy uznali, że zbiory każdego z muzeów dobrze się uzupełniają. Pierwsza wspólna wystawa odbyła się w Sayn w zeszłym roku.

Ekspozycja w Gliwicach czynna będzie do 16 września. MTB

Źródło: PAP - Nauka w Polsce


  • Odlewy

    Gość: Kauposil | 2011-06-21 15:23:04

    Najlepsze środki do wykonywania odlewów znajdziesz tutuaj: http://www.kauposil.com/sklep/

Dodaj komentarz